مروری بر اختلالات یادگیری

مروری بر اختلالات یادگیری

کودکان دارای اختلالات یادگیری عموماً در انجام تکالیف و رسیدن به اهداف خود ضعف‌هایی دارند و به همین دلیل ممکن است عملکرد ضعیف‌تری نسبت به همسالان خود داشته باشند.

 

شناخت عملکردهای اجرایی

عملکردهای اجرایی شامل دامنه وسیعی از توانایی‌های ذهنی و رفتاری در کودک است. استدلال­، حل مسأله، برنامه‌­ریزی، سازمان‌دهی، حافظه ­کارییا ترتیب­‌دهی،توانایی توجه پایدار و عملکرد چندتکلیفی از جمله این مهارت‌ها به شمار می‌روند.

توانایی برنامه‌­ریزی و سازمان­دهی به عنوان یکی از مهم‌­ترین مهارت‌ها و فعالیت­‌های عالی مغز چه به لحاظ نقش آن در انجام فعالیت­‌های روزمره زندگی و چه به لحاظ نقش در هماهنگ ساختن دیگر کنش­‌ها برای رسیدن به هدف، توجه محقق­‌های مختلف را به خود جلب کرده است

چنانچه بیان شد، عملکردهای اجرایی مجموعه‌ای از مهارت‌های عالی ذهن به شمار می‌روند.

این عملکردهای اجرایی ابزارهایی هستند تا کودک بتواند به بهترین نحو مراحل رسیدن به هدف خود یا انجام دادن تکلیفی خاص را به خوبی شناسایی و سازماندهی کند. از سویی دیگر برنامه‌­ریزی، بخش مهمی از رفتار هدفمند است و دربرگیرنده نظم‌­دهی اعمال برای پیشرفت و مواجهه سازمان‌یافته، راهبردی و اثربخش با تکلیف است.

 

شناخت مهارت های خودنظم‌بخشی

خودنظم‌بخشی به عنوان کوشش­‌های روانی در مهار وضعیت درونی و فرآیندها و عملکردهایی برای دستیابی به هدف­‌های بالاتر تعریف شده اند. خودنظم‌بخشی فرآیندی است که از طریق آن دانش‌­آموزان، شناخت­‌ها، رفتارها و عواطفی را که به طور نظام­‌مند متوجه رسیدن به هدف است، فعال و حفظ می­‌کنند در فرآیند خودنظم­‌بخشی، اگر فرد هنگامی که هدفی را دنبال می­‌کند، با مانع روب­رو شود، موقعیت را بازبینی می­‌کند.

بازبینی این باور را در فرد یادگیرنده ایجاد می‌کند که اگر بیشتر تلاش کند و طرح خود را تغییر دهد یا آن را اصلاح کند، تا چه حد می­‌تواند به هدف‌­های خود نزدیک شود

 

تأثیر مشکلات یادگیری بر عملکردهای اجرایی و خودنظم‌بخشی

اختلالات یادگیری شامل مشکلاتی در توانایی خواندن، ریاضیات و نوشتن است. کودک در انجام تکالیف مربوط به این حیطه‌ها، توانایی ذهنی مورد انتظار را ندارد. پژوهش‌­های مختلف نشان می­‌دهند کودکان دارای ناتوانی­‌های یادگیری، از اختلال در عملکردهای اجرایی رنج می‌­برند .

اختلالات یادگیری بر عملکردهای اجرایی اثر منفی دارند. دانش‌­آموزان با اختلال در درک ریاضی در عملکردهای سازمان­دهی، برنامه­‌ریزی و بازداری پاسخ در مقایسه با دانش‌­آموزان عادی دچار ضعف هستند .

نتایج بسیاری از پژوهش‌­ها حاکی از آن است که دانش‌­آموزان دارای ناتوانی­‌های یادگیری به ­طور معناداری خودنظم بخشی پایین­‌تری نسبت به دانش­‌آموزان عادی دارند. راهبردهای خودنظم­‌بخشی می­‌توانند به بهبود عملکرد دانش‌آموزان با ناتوانی­‌های یادگیری در دبستان و دوره راهنمایی منجر شوند. افراد خودنظم­‌بخش کسانی هستند که در یادگیری ابتکار عمل و استقلال نشان می­‌دهند .

 

کودکان با مشکلات یادگیری و ضعف در عملکرد

همانطور که گفته شد، دو عامل عملکردهای اجرایی (که شامل مواردی همچون استدلال، حافظه، حل مسأله و… است) و مهارت خودنظم بخشی (که شامل توانایی سازماندهی تکالیف و اعمال برای رسدن به اهداف خاص است) در کودکان با اختلالات یادگیری ضعیف است. ضعف در این دو عامل منجر به عملکرد سطح پایین‌تر، ناکامی، ناتوانی در اجرای وظایف، اعتماد به نفس پایین و سایر مشکلات می‌شود.

 

راهکارهای ارتقاء عملکرد در کودکان با مشکلات یادگیری

یکی از راهکارهای ارتقای عملکرد این کودکان آموزش مهارت های خودنظم‌بخشی است. والدین با کمک به کودکان در جهت ارتقای خودنظم بخشی خویش، می‌توانند گام مهمی در جهت ارتقای عملکرد آنها بردارند.

برخی از راهکارهای بهبود وضعیت خودتنظیمی کودکان بدین شرح است:

ـ استفاده از جدول زمان‌بندی: تدوین و اجرای یک برنامه مشخص که در آن تکالیف مختلف (مانند مطالعه دروس) و زمان انجام و پرداختن به آنها و زمان استراحت و کارهای روزانه ذکر شده است.

ـ شرایط مناسب: ایجاد شرایطی مناسب برای انجام تکالیف مختلف (مانند انتخاب مکانی آرام برای مطالعه) ضروری است. این موضوع به این دلیل که کودکان با مشکلات یادگیری نسبت به شرایط محیطی حساس بوده و به سرعت حواسشان پرت می‌شود، اهمیت دارد.

کودکان و دانش‌آموزان با اختلالات یادگیری از این طریق می‌توانند نسبت به تکالیف و وظایف خود آگاهی دقیق‌تری کسب کنند و با هوشیاری بیشتری در طول روز به انجام کارهای مربوط به خود بپردازند.با آموزش خودنظم­‌بخشی، دانش­‌آموز می­‌تواند یادگیرنده فعالی باشد که برای یادگیری بهتر، هدف­‌هایی برای خود تنظیم کند و با برنامه‌­ریزی به آنها دست یابد. در واقع، این آموزش به دانش‌­آموز کمک می‌­کند نسبت به یادگیری و تفکر خود، آگاهانه عمل کند.

والدین با تشویق و کمک فرزندانشان به بکارگیری راهبردهای خودنظم‌دهی می‌توانند در کاهش مشکلات ناشی از اختلال یادگیری دانش آموزان کمک شایانی کنند.

 

توصیه‌های زیر به والدین در این راستا است:

ـ تشویق فرزندان در ایجاد انگیزه برای انجام دادن تکالیف و مسؤولیت‌ها

ـ کمک خواستن از فرزندان در حل مسائل و به کارگیری مهارت‌های استدلال و تصمیم‌گیری فرزندان

ـ ایجاد شرایطی برای حفظ توجه و تمرکز فرزندان بر روی فعالیت‌ها

ـ تشویق فرزندان به برنامه‌ریزی (سازماندهی و اولویت‌بندی فعالیت‌ها و تکالیف) بر اساس نگاهی واقع‌بینانه نسبت به سختی تکالیف و توانایی‌ها

ـ کمک به فرزندان در انجام تکالیف بر اساس یک سیر نزولی تا به مرور زمان به صورت مستقل به کارها بپردازند.

 

منبع: سلامتی
مروری بر اختلالات یادگیری
4.75 از 4 رای
telegram2 files

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *