۸ /۴ میلیون معتاد تفننی داریم

۸ /۴ میلیون معتاد تفننی داریم

بررسی‌های به عمل آمده از ۱۵۰ کودک دارای اعتیاد مشخص می‌کند ۷۵‌درصد آنان دارای پدر و مادر معتاد هستند.

جامعه جهانی در مرحله گذار قرار دارد. در این فضا به نسبت شاهد افزایش انواع آسیب‌های اجتماعی هستیم. در این شرایط چاره‌ای جز افزایش مهارت‌های زندگی و افزایش عوامل محافظتی وکاهش عوامل تهدید‌کننده سلامت اجتماعی برای همگان نیست. برای مثال بیشترین طلاق‌ها در پنج سال اول زندگی اتفاق می‌افتد. می‌توان با آگاهی رسانی به زوج‌‌ها و انجام اقدامات پیشگیرانه روند فزاینده این آسیب را مدیریت کرد.همچنین با توجه به شیوع اعتیاد در کشور و با در نظر گرفتن ماهیت عودکننده بیماری اعتیاد افراد قابل توجهی در روند ترک اعتیاد قرار می‌گیرند، اما عده‌ای هم دراین چرخه دچار عود مجدد می‌شوند. بررسی‌های به عمل آمده از ۱۵۰ کودک دارای اعتیاد مشخص می‌کند ۷۵‌درصد آنان دارای پدر و مادر معتاد دارند.

آنچه در ادامه می‌خوانید مشروح گفت‌و‌گو با انوشیروان محسنی بندپی رئیس سازمان بهزیستی کشور درباره وضعیت آسیب‌های اجتماعی و دیگر موارد مرتبط با سازمان بهزیستی است.

هر چند در سال‌های اخیر مستمری مددجویان بهزیستی افزایش داشته، اما همچنان این رقم در مقابل مخارج آنها ناچیز است. حمایت سازمان بهزیستی برای رفع نیاز‌های جامعه هدف خود چیست؟

بر اساس طرح دو فوریتی درباره افزایش مستمری مددجویان اقدامات اساسی نسبت به افزایش مستمری مددجویان انجام شده است. برای مثال در گذشته برای یک خانواده یک‌نفره به‌طور ماهانه ۵۳‌هزار تومان واریز می‌شد و برای خانواده دو‌نفره ۶۱‌هزار تومان تعلق می‌گرفت. هم اکنون با افزایش میزان مستمری مددجویان به خانواده یک‌نفره ماهانه ۱۴۸‌هزار تومان، خانواده دو‌نفره ماهانه ۲۴۹‌هزار تومان و خانواده پنج نفر به بالا ماهانه ۴۶۵ ‌هزار تومان تعلق می‌گیرد. این در حالی است که با چنین مبالغی در شرایط کنونی یک خانواده پنج‌نفره به سختی روزگار می‌گذراند. هم اکنون نهادهای حمایتی و مددجویان از اعمال چنین تغییری خرسند هستند. می‌توان گفت این مبالغ نسبت به آن دوران که در کشور ۷۰۰‌میلیارد دلار درآمد ارزی وجود داشت و اقدام چندانی برای مددجویان انجام نشد، مناسب است. در دولت یازدهم مبلغ مستمری برای معلولان ناتوان حرکتی ۴۰‌درصد افزایش یافته است.

همچنین بر اساس لایحه فقر زدایی مقرر شد تا افراد با مشکلات اقتصادی در سامانه بهزیستی ثبت‌نام کنند. در این شرایط دولت باید بر اساس سامانه به‌طور شفاف اطلاعات افراد فقیر جامعه را در دست داشته و به این ترتیب بر اساس توانمندی‌ها، ویژگی‌ها و استعداد افراد خدمات را در اختیار آنها قرار دهد. هم اکنون ۷۰‌هزار خانوار در حوزه اجتماعی و ۱۵۰‌هزار معلول، پشت نوبتی‌ خدمات بهزیستی هستند که در اسرع وقت تحت پوشش سازمان بهزیستی قرار می‌گیرند. هم اکنون لایحه مساعدت‌های اجتماعی در مراحل تکمیل است.

طلاق یکی از مهم‌ترین معضلات اجتماعی حال حاضر کشور است. این آسیب در سال‌های اخیر همواره روند افزایشی داشته است. چه اقداماتی برای کنترل و کاهش طلاق در کشور در دستور کار است؟

طلاق بنیاد خانواده را در معرض آسیب قرار داده است. اقدامات انجام شده در زمینه کاهش میزان طلاق اجباری کردن آموزش‌های پیش از ازدواج، اقدامات آموزشی در حوزه مدارس، همکاری سه‌هزار نخبه ازدواج با سازمان بهزیستی، گسترش خط تلفنی ۱۴۸۰ که در تهران دو برابر ظرفیت‌های موجود فعالیت می‌کند و… بوده است. در گذشته به طلاق به عنوان پایان کار زندگی دو زوج نگریسته می‌شد، اما هم اکنون در ابتدای کار، کارشناسان به موضوع ورود پیدا می‌کنند. برای مثال یک زوج در هر سنی با مواجهه با آسیب‌های مختلف برای ثبت طلاق مراجعه می‌کنند. در این وضعیت تیم مداخله‌گر به فراخور مشکلات موجود وارد شده و با بررسی زندگی زوج، خدمات مورد نیاز را در اختیارشان قرار می‌دهند.

برای مثال اگر مشکل خانواده اعتیاد باشد، باید برای درمان مداخله لازم صورت پذیرد. همچنین اگر بیکاری و نبود اشتغال دلیل بروز اختلافات زناشویی باشد، تیم مداخله گر در زمینه مهارت آموزی و کاریابی وارد عمل می‌شود. در ضمن اگر دخالت والدین، ناباروی و… از دلایل بروز اختلاف باشد، تیم مداخله گر برای حل مشکلات آنها ورود پیدا می‌کنند. بر اساس بررسی یک سال فعالیت در شهرمشهد در زمینه پیشگیری از طلاق باید گفت که میزان ۳۰‌درصد از مراجعه‌کنندگان به دادگاه کاسته شده است، چون در این اقدام مشکل و نارسایی‌های موجود مورد بررسی قرار گرفته شده است. در اقدامات قبل از طلاق زوج‌ها با مشاوره و راهکارهای ارائه شده از سوی کارشناسان می‌توانند به حل مشکلاتشان پرداخته و به زندگی‌شان ادامه دهند. در ضمن با اجباری شدن آموزش‌ها پیش از ازدواج می‌توان ضمن ارتقای توانمندی‌های افراد، آنها را با مهارت‌های لازم زندگی تربیت کرد و به این ترتیب قدرت نقد پذیری را در بین افراد جامعه افزایش داد. در سال ۹۴ نرخ طلاق ۴٫۳ بود که این نرخ درسال ۹۵به ۴٫۱ رسید.

برای زنان در معرض آسیب چه اقداماتی باید انجام داد؟

آمار دقیقی از تعداد زنان در معرض آسیب نداریم. در اولین اقدام باید عوامل بروز آسیب برای این افراد بر اساس پژوهش‌ مشخص شود. برای زنان معتاد با ایجاد مرکز جامع با ظرفیت ۳۰ تا ۵۰‌نفره روند درمان اعتیاد انجام می‌شود و در مرحله بعد آنها تحت آموزش مهارت‌های زندگی و اشتغال قرار می‌گیرند. در اولین اقدام باید بتوان این افراد را تحت آموزش قرار داد و توانمند کرد. مرکز جامع باید برای این افراد تشکیل شود. هر قدر تعداد این افراد در یک مرکز اندک باشد میزان تاثیر گذاری بر افراد نیز افزایش می‌یابد.

مناسب‌سازی معابر شهری برای استفاده معلولان موضوعی است که در سال‌های اخیر مورد تاکید قرار گرفته، اما دستاورد‌ها در این زمینه ناچیز بوده است. چه برنامه‌هایی برای بهبود این وضعیت دارید؟

در مناسب سازی آن‌طور که باید و شاید نتوانسته‌ایم اقدامات مناسب انجام دهیم. هنوز فرهنگ مناسب سازی معابر از سوی دست اندرکاران امر وجود ندارد. سازمان بهزیستی، بنیاد شهید و وزارت راه و شهرسازی جزو دستگاه‌های پیشرو در زمینه مناسب سازی معابر در کشور هستند. در شورای عالی مناسب سازی که به ریاست وزیر کشور تشکیل می‌شود سعی شده تا به شهرداری‌ها و دهیاری‌ها قبل از صدور پایان کار در ساختمان‌هایی که مناسب سازی نشده نسبت به اخذ پایان کار هشدارهای لازم را دهند. شاید تاکنون در کشور ۲۵‌درصد مناسب سازی شده است. سامانه ۳۰۰۰۰۱۲۳ برای مناسب سازی معابر طراحی شده است. در این شرایط هر فرد با مشاهده هرگونه نارسایی می‌تواند به این سامانه پیامک ارسال کرده و به این شکل دست اندر کاران امر نسبت به مناسب سازی محیط وارد عمل می‌شوند.

میزان آسیب‌های اجتماعی را کشور چگونه می‌بینید؟

با توجه به توسعه شهر نشینی و رشد سریع فناوری و تغییرات ناشی از آن در جامعه به نسبت آسیب‌های اجتماعی نیز همگام با این امر به شکل متعدد و متنوع مشاهده می‌شود. برای مثال در گذشته مصرف تریاک دغدغه اصلی معتادان بود، اما هم اکنون مصرف مواد صنعتی و روانگردان افزایش یافته است. تاکنون آمار دقیقی نسبت به میزان آسیب‌های اجتماعی از سوی یک نهاد مسئول منتشر نشده است و به این شکل نمی‌توان میزان آسیب‌های اجتماعی را بررسی کرد. همچنین بر اساس بررسی‌های انجام‌شده در زمینه سلامت روان باید گفت که ۲۳‌درصد افراد در جامعه در سنین ۱۵ تا ۶۴ سال دچار نوعی از اختلالات روحی و روانی هستند. در این بررسی زنان بیش از مردان و ساکنان تهران بیش از سایر شهرها به اختلالات روانی مبتلا هستند. در سال ۹۴ ، پیمایش ملی اعتیادتوسط سازمان بهزیستی با همکاری ستاد مبارزه با مواد مخدر انجام شده است، در این بررسی مشخص شد حدود دو‌میلیون و ۴۰۰‌هزار نفر در هفته قبل از پرسش مواد اعتیاد آور مصرف کرده بودند. همچنین در این پیمایش شیوع مصرف مواد در زنان در دهه زیر ۳۰ سال به شیوع مصرف مواد در مردان نزدیک‌تر شده است که این مساله‌ای نگران‌کننده است. در سنین ۱۵ تا۲۹ سال یک‌درصد جمعیت زنان وشش‌درصد جمعیت مردان اعتیاد داشته اند ودر سنین ۳۰ تا ۴۵ سال حدود ۱۶‌درصد جمعیت مردان و یک‌درصدجمعیت زنان درگیر اعتیاد بوده‌اند. درسنین ۴۶ تا۶۰ سال۱۶٫۶‌درصد مردان و۱٫۶ ‌درصد زنان درگیر اعتیاد بوده‌اند.

بر اساس آخرین آمار هم اکنون دو‌میلیون و ۸۰۰‌هزار نفر مواد مصرف می‌کنند. این در حالی است که افراد مصرف‌کننده در طول یک سال گذشته به اشکال تفننی و گرایشی چهار‌میلیون و هشتصد‌هزار نفر بوده‌اند. در بررسی میزان طلاق با اطلاعات به روز از سوی سازمان ثبت احوال رو به رو هستیم. در سال ۶۷۰‌هزار ازدواج به ثبت می‌رسد. بر اساس بررسی‌های انجام شده ازدواج در سال‌های ۹۴-۹۵، چهار‌درصد کاهش داشته است. در سال ۸۵ به میزان ۹ ازدواج یک طلاق ثبت شده است، اما در سال ۹۴ به میزان هر چهار ازدواج یک طلاق به ثبت ‌رسیده است. در سال‌های اخیر با رشد حاشیه نشینی رو به رو بودیم. برای مثال در خراسان رضوی یک‌میلیون و ۳۰۰ و در تهران یک‌میلیون و صد‌هزار نفر حاشیه نشین وجود دارد. درضمن اغلب حاشیه نشینان کشور از بیمه همگانی برخوردار هستند.

تغییرات در قانون فرزند خواندگی و استقبال از آن را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

فقط ۲۰‌درصد کودکان تحت حمایت بهزیستی می‌توانند تحت فرزند‌خواندگی قرار گیرند، چون ۸۰‌درصد این کودکان بد سرپرست هستند و امکان واگذاری آنها وجود ندارد. سازمان بهزیستی می‌تواند این کودکان را تحت عنوان امین موقت در اختیار متقاضیان قرار دهد. این در حالی است که در اغلب موارد کودک در ارتباط با این خانواده‌ها دچار وابستگی شده و در زمان سپردن او به خانواده اصلی‌اش دچار تردید در تصمیم‌گیری می‌شود. برای هر کودک قابل واگذاری هفت خانواده متقاضی وجود دارد. در قانون سال ۹۲ درباره کودکان بی سرپرست و بد سرپرست آمده است که کودکان بدسرپرست را می‌توان به فرزند خواندگی داد، اما هنوز این قضیه در کشور جا نیفتاده است. امید است با اقدامات فرهنگی و برگزاری همایش‌های فراوان بتوان در زمینه افزایش فرزند خواندگی کودک بدسرپرست اقدامات مناسب انجام داد. از سال ۹۲ تاکنون در کشور فرزندخواندگی ۵۰‌درصد رشد داشته است. بر اساس قانون جدید بسیاری از مشکلات ناشی از فرزندخواندگی برطرف شده است.

در سال‌های اخیر بر تعداد ازدواج زود هنگام در کشور افزوده شده است. این در حالی است که افراد در این ازدواج‌ها با چالش‌ها و بیماری‌های فراوان مواجه می‌شوند…

هم اکنون همچون دیگر آسیب‌های موجود در کشور آمار دقیقی درباره میزان ازدواج زودهنگام وجود ندارد. در سال‌های اخیر سازمان‌های مردم‌نهاد و فعالان اجتماعی در این زمینه حساس شده و به نسبت گزارشات درباره ازدواج زودهنگام افزایش یافته است. این در حالی است که در برخی از استان‌ها این آسیب ثبت نمی‌شود. باید با فرهنگسازی بتوان جلو افزایش این آسیب اجتماعی را گرفت. با تمهیدات اندیشیده شده از سوی قانون باید بتوان سن ازدواج را به ۱۸ سالگی رساند و با افراد خاطی در این زمینه برخورد شود. می‌توان با فرهنگسازی و اقدامات قانونی جلو پیشروی این معضل را گرفت.

اعتیاد کودکان یکی دیگر از آسیب‌های نوپدید در جامعه است. شاید در گذشته نیز معضل اعتیاد کودکان در جامعه وجود داشت، اما این معضل در شرایط کنونی در مقایسه با گذشته با روند رو به رشد همراه بوده است. برای مقابله با این آسیب اجتماعی باید چه اقداماتی انجام داد؟

چندین سال است که بین سازمان بهزیستی، ستاد مبارزه با مواد مخدر و وزارت بهداشت برای درمان معتادان همکاری‌های متعدد انجام شده است. هم اکنون توسط سازمان بهزیستی در سه استان مراکز درمان اعتیاد کودکان راه‌اندازی شده و دو مرکز در آینده نزدیک به بهره‌برداری می‌رسد. قرار است در آینده نزدیک بر اساس پروتکل، مراکز روزانه درمان معتادان راه‌اندازی شود. کودکان بی سرپرست یا بد سرپرست نیز بر اساس این پروتکل باید به سازمان بهزیستی تحویل داده شود.

اقدامات برای زنان در معرض آسیب را تاکنون چگونه ارزیابی می‌کنید؟

ما با تجمع افراد در یک محیط محدود مخالف هستیم. برای مثال سازمان بهزیستی با تشکیل مراکزی همچون بهاران، اخوان، فشافویه و… مخالف است و با اینکه ۶۰۰ تا ۷۰۰ نفر در یک مرکز ساماندهی شوند مخالف هستیم. هر قدر تعداد مددجویان در مراکز جامع اندک باشد به نسبت خدمات رسانی به این افراد نیز افزایش می‌یابد.

منبع : روزنامه آرمان

۸ /۴ میلیون معتاد تفننی داریم
5 از 1 رای
telegram2 files

1 دیدگاه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *